Zasłona z paragrafu, czyli legalność bez etyki.
Ulubioną tarczą obronną środowiska lekarskiego stało się hasło: „Skoro prawo na to pozwala, to o co chodzi? Przecież nikomu nie kradnę”. To fundamentalne wypaczenie elementarnych zasad współżycia społecznego.
Historia i etyka wielokrotnie dowiodły, że prawo i moralność to dwa różne porządki. To, że system jest dziurawy, a zdesperowany dyrektor szpitala ulega szantażowi i podpisuje milionowy kontrakt, by nie zamknąć oddziału, nie oznacza, że żądanie takiej kwoty jest etyczne. Gdyby państwo zlikwidowało kary za kradzież kieszonkową, czy to oznacza, że wyciąganie portfela z kieszeni emeryta stałoby się nagle moralnie neutralne? Nie.
Prawo określa jedynie granice tego, za co grozi więzienie. Etyka określa to, czy człowiek potrafi spojrzeć w lustro.
Zgniły kompromis władzy z rynkiem
Państwo, pod presją wieloletnich zaniedbań, skapitulowało przed tą grupą zawodową. Zamiast wprowadzić sztywne, sprawiedliwe reguły dla wszystkich podmiotów dysponujących publicznymi pieniedzmi, urzędnicy i politycy sankcjonują system, który generuje rażące dysproporcje. Co więcej, próby regulacji tego problemu – jak choćby debaty nad ustanowieniem „maksymalnych” stawek kontraktowych na poziomie kilkudziesięciu tysięcy złotych miesięcznie – pokazują, jak bardzo elity władzy odkleiły się od rzeczywistości.
Gdy obecnie rząd chwali się „sukcesem i ukróceniem patologii” przez ograniczenie zarobków z publicznej kasy do pułapu 76 800 miesiecznie, gdzie zwykły człowiek przez lata odkłada taką sumę, mamy do czynienia z jawną kpiną z pojęcia sprawiedliwości społecznej. Państwo przestało pełnić funkcję regulatora chroniącego słabszych, stając się jedynie bezwolnym gwarantem przelewów dla najsilniejszych.
Milionerzy z przymusowej zrzutki
Gdyby te gigantyczne fortuny powstawały na w pełni wolnym rynku – gdzie bogaty klient dobrowolnie płaci za luksusową usługę – sprawa wyglądałaby inaczej. Jednak szeroka elita medyczna nie zarabia milionów na prywatnych zabiegach estetycznych celebrytów. Oni zarabiają te pieniądze w publicznych szpitalach, finansowanych z przymusowych składek zdrowotnych i podatków całego społeczeństwa.
To pieniądze zabierane ludziom, którzy:
- Żyją za 3500 zł miesięcznie na etacie, bez prawa do licytowania się z pracodawcą.
- Prowadzą małe działalności gospodarcze, ryzykując wszystkim za 4000 zł dochodu i uginając się pod ciężarem składek ZUS.
- Pobierają głodowe emerytury rzędu 3200 zł po 40 latach ciężkiej pracy.
Gdzie podziało się sumienie? Przysięga Hipokratesa kontra faktura VAT
Środowisko medyczne nadzwyczaj chętnie powołuje się na etykę, powagę zawodu zaufania publicznego i historyczną misję, gdy domaga się szacunku, społecznego prestiżu czy prawa do odmowy wykonania świadczeń ze względów światopoglądowych. Gdzie jednak podziewa się to sumienie, gdy przychodzi do negocjowania stawek godzinowych i podpisywania kontraktów na kwoty, które rujnują budżety lokalnych szpitali?
Starożytna Przysięga Hipokratesa oraz współczesny Kodeks Etyki Lekarskiej jasno określają, że nadrzędnym celem medyka jest dobro chorego i służba społeczeństwu. Tradycja ta zakładała bezinteresowność w obliczu cierpienia i solidarność z pacjentem. Tymczasem współczesna rzeczywistość kontraktowa te założenia brutalnie depcze.
Trudno o większą hipokryzję niż tłumaczenie, że praca ponad siły, branie kilkunastu dyżurów z rzędu i „skakanie” ze szpitala do szpitala wynika z „troski o pacjenta” i „ratowania obsady oddziału”. Wynika to z czystej chciwości. Przemęczony, niewyspany lekarz, który spędza w pracy kolejną nadgodzinę z rzędu w pogoni za gigantycznym przychodem staje się bezpośrednim zagrożeniem dla życia i zdrowia pacjenta na stole operacyjnym. Tłumaczenie ryzykownego, wieloetatowego maratonu wyższymi celami to jawne zaprzeczenie etosu medycznego.
Społeczny koszt znieczulicy
Współczesna Polska stanęła przed moralnym kryzysem. Pozwoliliśmy na sytuację, w której zawód, który miał być misją ratowania ludzi, dla wielu stał się bezwzględną maszynką do robienia pieniędzy kosztem najsłabszych. Kolejne rządy ponoszą winę za stworzenie tego potwora poprzez lękliwe uleganie korporacyjnym naciskom, ale to konkretni ludzie – lekarze podpisujący te kontrakty – na co dzień go karmią.
Dopóki w debacie publicznej będziemy rozmawiać tylko o „rynku pracownika”, „niedoborach kadrowych” i „rynkowej wycenie procedur”, dopóty będziemy sankcjonować tę głęboką niesprawiedliwość. Czas zacząć nazywać rzeczy po imieniu: żądanie i przyjmowanie milionowych czy nawet kilkudziesięciotysięcznych zarobków z publicznych składek w kraju, gdzie większość społeczeństwa walczy o biologiczne i ekonomiczne przetrwanie, to nie jest żaden sukces zawodowy. To etyczny upadek.
https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-tu-zarabia-sie-ponad-2-miliony-zl-rocznie-mamy-liste-szpital,nId,23562120
https://www.rp.pl/zdrowie/art45396901-lekarze-zarabiaja-po-2-3-miliony-zlotych-rocznie-szpitale-nie-chcialy-ujawnic-danych
https://www.gazetaprawna.pl/wiadomosci/kraj/artykuly/11335285,maksymalna-stawka-godzinowa-dla-medykow.html